Küresel ölçekte artan çevre sorunları, iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik kaybı ve zoonoz hastalıkların artışı, sağlık anlayışının sadece insan merkezli olarak ele alınmasının yetersiz olduğunu ortaya koymaktadır. Disiplinler arası iş birliğine bağlı olan One Health (Tek Sağlık) yaklaşımı ve ekolojik ilkelere dayalı agroekoloji ile sürdürülebilir sağlık ve gıda sistemleri açısından daha fazla önem kazanmaktadır. One Health insan, hayvan ve çevre sağlığının birbirinden ayrılmaz bir bütün olduğunu vurgulayan bütüncül bir çerçeve sunmaktadır. Bu yaklaşım zoonoz hastalıkların önlenmesi, gıda güvenliğinin güçlendirilmesi, antimikrobiyal dirençle mücadele edilmesi ve ekosistemin korunmasını gibi kritik alanlarda önemli katkılar sağlamaktadır. Benzer şekilde agroekoloji, tarımsal üretimin yalnızca ekonomik bir faaliyet değil, aynı zamanda ekolojik, sosyal ve kültürel boyutlarıyla değerlendirilmektedir. Çeşitliliğin teşvik edilmesi, döngüsel kaynak kullanımı, toprak ve su kaynaklarının korunması, hayvansal üretimde refahın artırılması ve diğer uygulamalar aracılığla agroekoloji hem çevresel sürdürülebilirliğe hem de toplumların uzun vadeli gıda güvenliğine katkıda bulunmaktadır.
Küresel ölçekte artan çevre sorunları, iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik kaybı ve zoonoz hastalıkların artışı, sağlık anlayışının sadece insan merkezli olarak ele alınmasının yetersiz olduğunu ortaya koymaktadır. Disiplinler arası iş birliğine bağlı olan One Health (Tek Sağlık) yaklaşımı ve ekolojik ilkelere dayalı agroekoloji ile sürdürülebilir sağlık ve gıda sistemleri açısından daha fazla önem kazanmaktadır. One Health insan, hayvan ve çevre sağlığının birbirinden ayrılmaz bir bütün olduğunu vurgulayan bütüncül bir çerçeve sunmaktadır. Bu yaklaşım zoonoz hastalıkların önlenmesi, gıda güvenliğinin güçlendirilmesi, antimikrobiyal dirençle mücadele edilmesi ve ekosistemin korunmasını gibi kritik alanlarda önemli katkılar sağlamaktadır. Benzer şekilde agroekoloji, tarımsal üretimin yalnızca ekonomik bir faaliyet değil, aynı zamanda ekolojik, sosyal ve kültürel boyutlarıyla değerlendirilmektedir. Çeşitliliğin teşvik edilmesi, döngüsel kaynak kullanımı, toprak ve su kaynaklarının korunması, hayvansal üretimde refahın artırılması ve diğer uygulamalar aracılığla agroekoloji hem çevresel sürdürülebilirliğe hem de toplumların uzun vadeli gıda güvenliğine katkıda bulunmaktadır.
Şeikl 1. TekTıp, Dr. Charles Schwabe, Veteriner Hekimlik ve İnsan Sağlığı adlı ders kitabında Tek Tıp" vizyonunu açıklamıştır.
Şekil 1'de insan, hayvan ve ekosistem sağlığını herkesin yararına geliştirmek için disiplinlerarası bilimsel araştırmalarda doktorların, veteriner hekimlerin ve bilim insanlarının rolünü ayrıntılı olarak açıklamaktadır. Bu çerçeve, temiz su, hijyenik gıda ve hijyenik yaşam koşulları olmadan halk sağlığının iyileşemeyeceğini ortaya koymaktadır.
One health ve Agroekolojinin kesişim noktaları değerlendirildiğinde monokültür ve yoğun endüstriyel üretim modellerine kıyasla daha çeşitli ve dengeli agroekolojik sistemler, patojenlerin yayılımını sınırlayarak zoonotik hastalık riskini azaltmaktadır. Hayvanların doğal bağışıklıklarının desteklenmesi ve antibiyotik kullanımının azaltılması, antimikrobiyal direnç sorunuyla mücadelede One Health hedefleriyle uyumludur. Ayrıca agroekolojik uygulamaların sera gazı emisyonlarını düşürmesi, ekosistem hizmetlerini güçlendirmesi ve iklim değişikliğinin etkilerini hafifletmesi, insan ve hayvan sağlığına dolaylı ancak güçlü katkılar sağlamaktadır. Gıda üretiminde sağlıklı, güvenilir ve besleyici ürünlerin elde edilmesi ise doğrudan toplum sağlığını desteklemektedir.
Şekil2. Süt Üretiminde Tek Sağlık Yaklaşımı.
Süt üretim yaklaşımı, süt çiftliğine girdiler ve çıkan ürünlerin daha geniş ağ ve insan sağlık durumu üzerindeki etkisini dikkate alır. Üreticiler, çiftlikte kullanılan yem, su, malzeme ve protokollerin belirli standartları karşılamasını sağlayarak yüksek kaliteli üretimi sürdürür ve gıda güvenliğinin çiftlikte başladığını anlaşılır (Garcia ve ark.,2019).
One Health ve agroekoloji, günümüzün karmaşık sağlık ve çevre sorunlarının çözümünde birbirini tamamlayan yaklaşımlar olarak öne çıkmaktadır. Bir yandan insan, hayvan ve çevre sağlığının bütüncül şekilde değerlendirilmesi, diğer yandan bitkisel üretim ve hayvansal üretim sistemlerinin ekolojik prensiplerle uyumlu hale getirilmesi, yalnızca bugünün sorunlarına yanıt sunmakla kalmamakta; aynı zamanda gelecek nesillerin için de kalıcı bir stratejik yol haritası ortaya koymaktadır.